Critical Thinking & First Principles

First principles thinking

Thay vì hỏi "competitor đang làm thế nào", hỏi "vấn đề gốc là gì và physics/economics nào ràng buộc?". Elon Musk áp dụng vào tên lửa SpaceX — bóc giá nguyên liệu thay vì giá tên lửa.

3 layer của critical thinking

1. Observation — phân biệt fact và inference. "Retention drop 10%" là fact; "users không thích feature mới" là inference.
2. Assumption surfacing — list mọi giả định, đánh dấu cái nào high-risk, low-confidence.
3. Counterfactual reasoning — "Nếu giả định X sai, kết luận có còn đúng?"
4. Steelmanning — bảo vệ ý kiến đối lập với phiên bản mạnh nhất của nó trước khi bác.

Cognitive biases cần né

• Survivorship bias — học từ unicorn không khái quát.
• Confirmation bias — chỉ tìm data ủng hộ hypothesis có sẵn.
• Anchoring — số đầu tiên thấy ảnh hưởng estimate sau đó.
• Sunk cost — kéo dài project chỉ vì đã đầu tư.

Bài tập

Lấy 1 quyết định product gần đây của team, viết "decision journal": context, options considered, choice, expected outcome, confidence %. Review sau 90 ngày để calibrate.

Dấu hiệu thành thạo

Bạn có thể chỉ ra ít nhất 3 giả định ẩn trong bất kỳ proposal nào do team đề xuất, mà không gây defensive.